Χάρτμαν, Νικολάι

(Hartman, Ρίγα, Λιθουανία 1882 – Γκέτινγκεν 1950). Γερμανός φιλόσοφος. Η φιλοσοφία του προσπαθεί να δώσει μια συστηματική παρουσίαση της ιδιαίτερης δομής του είναι, δηλαδή την περιγραφή των περιοχών του υπάρχοντος και των κατηγοριών του. Το υπάρχον λαμβάνεται οργανωμένο σε 4 στρώματα, ανόργανο, οργανικό, ψυχικό και πνευματικό, καθένα από τα οποία διέπεται από δικές του κατηγορίες, πέρα από τις θεμελιώδεις κατηγορίες που χαρακτηρίζουν το υπάρχον ως τέτοιο (ταυτότητα και διαφορά, ύλη και μορφή κλπ.). Τα επιμέρους στρώματα και κατηγορίες δεν είναι αυστηρά και με σαφήνεια χωρισμένα, αλλά έχουν συνάφεια και συνάρτηση μεταξύ τους. Τα στρώματα του είναι συνάπτονται μεταξύ τους με την έννοια ότι το κατώτερο στρώμα αποτελεί θεμέλιο για το ανώτερο, που αντιπροσωπεύει όμως ένα novum και έχει επομένως μια δική του ανεξαρτησία από το κατώτερο στρώμα. Ο νόμος αυτός, που ρυθμίζει τον πραγματικό κόσμο, ρυθμίζει και τον ιδανικό, τον κόσμο των αξιών. Κατά συνέπεια τον κόσμο των ηθικών αξιών δεν μπορούμε να τον γνωρίσουμε αλλά γίνεται αισθητός, μπορεί να γίνει κατανοητός, μόνο από το αρχικό αίσθημα των αξιών που ζει σε κάθε πράξη η οποία κατευθύνεται προς αυτές. Ο X. υποστηρίζει βασικά την προτεραιότητα του οντολογικού προβλήματος έναντι του γνωσιολογικού και ότι η μεταφυσική, σε αντίθεση με την κλασική μεταφυσική, πρέπει να περιορίζεται στο να αναγνωρίζει το απόλυτα άλυτο και ταυτόχρονα το αναπόφευκτο των θεμελιωδών προβλημάτων. Από τα έργα του αναφέρονται ιδιαίτερα: Βάσεις μιας μεταφυσικής της γνώσης (1921) και Το πρόβλημα του πνευματικού είναι (1925).

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • Δανία — Επίσημη ονομασία: Βασίλειο της Δανίας Έκταση: 43.094 τ. χλμ Πληθυσμός: 5.352.815 κάτ. (2002) Πρωτεύουσα: Κοπεγχάγη (499.148 κάτ. το 2001)Κράτος της βόρειας Ευρώπης, στην ιστορική ομάδα των σκανδιναβικών χωρών. Συνορεύει στα Ν με τη Γερμανία, ενώ… …   Dictionary of Greek

  • αισθητική — I (Φιλοσ.). Φιλοσοφικός κλάδος που ασχολείται με την τέχνη, επιδιώκοντας να προσδιορίσει την ουσία, τον χαρακτήρα και τις σχέσεις της με τις άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Ο ορισμός της φιλοσοφίας της τέχνης ως α. είναι δημιούργημα των νεότερων …   Dictionary of Greek

  • καθήκον — Ηθική υποχρέωση, χρέος· ό,τι επιβάλλουν οι νόμοι του κράτους· η υποχρέωση του πολίτη. Η λέξη κ. χρησιμοποιείται γενικά για κάθε πράξη ή παράλειψη που επιβάλλουν οι κανόνες κοινωνικής δεοντολογίας και ιδιαίτερα οι κανόνες που εθιμικώς ρυθμίζουν… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.